Prezident İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın avqustun 11-də Naxçıvana səfəri muxtar respublikanın gələcək inkişaf perspektivlərini əks etdirən mühüm hadisələrlə yadda qaldı. Səfər çərçivəsində enerji, sənaye, nəqliyyat, sosial infrastruktur, müdafiə və şəhərsalma sahələrini əhatə edən layihələrlə tanışlıq, yeni obyektlərin təməlinin qoyulması və qarşıdakı dövr üçün müəyyənləşdirilən hədəflər Naxçıvanın inkişafında yeni mərhələnin konturlarını ortaya qoydu. Prezident İlham Əliyev AzTV-yə müsahibəsində də Naxçıvanın hərtərəfli inkişaf etdiyini vurğulayaraq Prezident kimi muxtar respublikaya 17-ci səfərinin də mühüm nəticələrlə yadda qaldığını bildirdi.
Səfərin diqqətçəkən istiqamətlərindən biri Naxçıvanın enerji potensialının daha da gücləndirilməsi oldu. Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva ümumi gücü 50 MVt olan “Şəms 1” və “Qərbi Üfüq” Günəş Elektrik stansiyalarında həyata keçirilən işlərlə tanış oldular. Hər biri 25 MVt gücündə nəzərdə tutulan bu layihələr Naxçıvanın yaşıl enerji potensialından daha geniş istifadə edilməsinə imkan yaradacaq. “Şəms 1” stansiyasının ildə təxminən 57 milyon kilovat-saat, “Qərbi Üfüq” stansiyasının isə 61 milyon kilovat-saat elektrik enerjisi istehsal etməsi planlaşdırılır. Hər iki layihənin reallaşdırılması həm minlərlə ev təsərrüfatının enerji təminatına, həm təbii qaza qənaətə, həm də karbon emissiyalarının azaldılmasına xidmət edəcək.
Naxçıvanın gələcək enerji xəritəsi bununla məhdudlaşmır. Prezident müsahibəsində muxtar respublikanın Günəş enerjisi potensialının olduqca böyük olduğunu, bu məqsədlə 600 hektardan artıq ərazinin müəyyənləşdirildiyini və gələcəkdə yüzlərlə meqavat gücündə yeni stansiyaların tikilə biləcəyini bildirib. Dövlət başçısının fikrincə, Naxçıvanda təkcə Günəş enerjisi istehsalı ən azı 500 MVt-a, perspektivdə isə 1000 MVt-a çata bilər. Bu yanaşma Naxçıvanı yalnız öz enerji tələbatını ödəyən deyil, gələcəkdə böyük həcmdə elektrik enerjisi ixrac edən bölgəyə çevirmək məqsədini ortaya qoyur.
Səfərin mühüm iqtisadi hadisələrindən biri Naxçıvan Sənaye Parkının təməlinin qoyulması oldu. 310 hektar ərazini əhatə edəcək parkda elektrik və istilik enerjisi, qaz, su, rabitə, nəqliyyat, istehsal, inzibati və sosial infrastrukturların yaradılması nəzərdə tutulur. Prezident İlham Əliyev müsahibəsində Naxçıvan Sənaye Parkının ərazi baxımından Sumqayıt Sənaye Parkından sonra ölkənin ikinci böyük sənaye parkı olduğunu vurğulayıb. Dövlət başçısı burada praktiki fəaliyyətin tezliklə başlanacağına əminliyini ifadə edib. Parkın fəaliyyəti yeni müəssisələrin yaradılması, investisiyaların cəlb edilməsi, yerli istehsalın genişləndirilməsi və yeni iş yerlərinin açılması baxımından Naxçıvan iqtisadiyyatına ciddi təkan verə bilər.
Nəqliyyat sahəsində görülən işlər də səfərin əsas istiqamətlərindən oldu. Naxçıvan şəhəri üçün ölkəmizdə yığılan 60 ədəd “BYD” markalı elektrik avtobusu alınıb. Hər biri 53 sərnişin tutumuna malik avtobuslarda müasir nağdsız ödəniş sistemi yaradılıb, bank kartları, QR kod, “Apple Pay” və “Google Pay” vasitəsilə ödəniş imkanları təmin edilib. Rəqəmsal dispetçer və monitorinq sistemi vasitəsilə avtobusların hərəkətinin real vaxt rejimində izlənilməsi nəzərdə tutulur. Yeni sistemin 9 marşrut xətti üzrə ildə 4,5 milyon sərnişinə xidmət göstərmək imkanına malik olması Naxçıvan şəhərinin ictimai nəqliyyatında ciddi keyfiyyət dəyişikliyinin göstəricisidir.
Prezident İlham Əliyev müsahibəsində rayonlararası nəqliyyat probleminin də diqqətdə saxlanıldığını açıqlayıb. Dövlət başçısı 217 müasir rayonlararası avtobusun alınaraq bu il və gələn il marşrutlara buraxılması barədə göstəriş verildiyini bildirib. Bununla yanaşı, təxminən 420 kilometr uzunluğunda müxtəlif kateqoriyalı yolların tikintisi və əsaslı təmiri nəzərdə tutulur. Bu layihələr 26 yaşayış məntəqəsində yaşayan təxminən 160 min nəfərin nəqliyyat imkanlarının yaxşılaşdırılmasına xidmət edəcək.
Naxçıvanın strateji əhəmiyyətini daha da artıracaq əsas istiqamətlərdən biri isə dəmir yolu infrastrukturu və Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı görülən işlərdir. Mövcud Naxçıvan dəmir yolu xəttinin yeni layihə əsasında 194,2 kilometrə çatdırılması, 10 stansiya və 3 sərnişin dayanacağı platformasının yenidən qurulması nəzərdə tutulur. Prezident İlham Əliyev bildirib ki, məqsəd bu nəqliyyat xəttini ən azı 15 milyon ton yükaşırma qabiliyyətinə malik səviyyəyə çatdırmaqdır. Bu isə gələcəkdə Naxçıvanın Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutlarının mühüm qovşaqlarından birinə çevrilməsi üçün yeni imkanlar yarada bilər.
Dövlət başçısının açıqlamalarında Zəngəzur dəhlizinə yalnız dəmir və avtomobil yolu kimi deyil, daha geniş strateji kommunikasiya xətti kimi yanaşıldığı da görünür. Prezident bildirib ki, gələcəkdə bu marşrutdan fiber-optik kabel və elektrik xətlərinin, zərurət yaranacağı halda isə neft-qaz kəmərlərinin keçməsi mümkündür. Beləliklə, Naxçıvanın coğrafi mövqeyi yeni regional nəqliyyat və enerji arxitekturasında daha böyük əhəmiyyət qazana bilər.
Prezident İlham Əliyevin səfəri sosial sahədə də mühüm hadisələrlə yadda qaldı. Dövlət başçısı Naxçıvan şəhərində 518 mənzildən ibarət yeni sosial evlər kompleksinin təməlini qoydu. Təxminən 5 hektar ərazidə 6 və 7 mərtəbəli 16 yaşayış binasının tikilməsi nəzərdə tutulur. Kompleksdə birotaqlı, ikiotaqlı, üçotaqlı və dördotaqlı mənzillərlə yanaşı, uşaq bağçası, iaşə obyektləri, yollar, səkilər, yaşıllıq sahələri və digər zəruri infrastruktur yaradılacaq. Bu layihə Naxçıvanda sosial yaşayış imkanlarının genişləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Səfərin xüsusi əhəmiyyət daşıyan istiqamətlərindən biri də müdafiə sahəsi oldu. Prezident, Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Əlahiddə Ümumqoşun Orduda yeni yaradılan əməliyyat-komando hərbi hissələrinə Döyüş bayraqlarının təqdim olunması mərasimində iştirak etdilər. Prezident müsahibəsində Naxçıvanın coğrafi xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq onun müdafiə potensialının gücləndirilməsinin daim prioritet olduğunu vurğuladı və müasir texnika ilə təchizatla yanaşı, yeni komando qüvvələrinin yaradılmasını xüsusi qeyd etdi.
Bütün bunlarla yanaşı, Naxçıvanın tarixi-mədəni irsinin qorunması, kənd təsərrüfatının inkişafı, suvarma sistemlərinin müasirləşdirilməsi və turizm imkanlarının genişləndirilməsi də qarşıdakı mərhələnin əsas istiqamətləri sırasında göstərilir. Prezident Möminə xatun məqbərəsinin bərpası və digər tarixi-mədəni obyektlərin qorunmasının əhəmiyyətini xüsusi vurğulayaraq bütün inkişaf proseslərinin təməlində milli kimliyin, tarixin və mədəniyyətin dayandığını bildirib. Eyni zamanda, Naxçıvan şəhərinin yeni Baş planının hazırlanması və şəhərin mərkəzində beşulduzlu mehmanxananın tikilməsi kimi layihələr də turizm və şəhərsalma baxımından yeni perspektivlər yaradır.
Prezident İlham Əliyevin Naxçıvanla bağlı açıqlamalarında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvanın vahid inkişaf konsepsiyası çərçivəsində nəzərdən keçirilməsidir. Dövlət başçısı bu üç bölgənin müasir infrastruktur, yaşıl enerji və yeni idarəetmə prinsipləri əsasında inkişaf etdirilməsinin nəzərdə tutulduğunu bildirib. Naxçıvanda Prezidentin xüsusi nümayəndəliyi institutunun tətbiqi də bu yanaşmanın tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilib.
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın Naxçıvana budəfəki səfəri ayrı-ayrı obyektlərin açılışı və ya təməlqoyma mərasimləri ilə məhdudlaşmadı. Enerjidən sənayeyə, nəqliyyatdan sosial təminata, müdafiədən kənd təsərrüfatına, turizmdən tarixi irsin qorunmasına qədər geniş sahələri əhatə edən layihələr Naxçıvan üçün uzunmüddətli inkişaf modelinin formalaşdırıldığını göstərir. Qarşıya qoyulan planların reallaşması Naxçıvanın iqtisadi imkanlarının genişlənməsi, yeni iş yerlərinin yaradılması, nəqliyyat və enerji əhəmiyyətinin yüksəlməsi, eyni zamanda, insanların həyat şəraitinin daha da yaxşılaşdırılması üçün yeni imkanlar aça bilər.