Elşad Abdullayev: Xocalı - Doğma Torpaqlara Qayıdışın və Ədalətin Nümayişi
2024-cü il fevralın 26-da ilk dəfə olaraq Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi artıq işğaldan azad olunmuş Xocalı şəhərində anıldı. Həmin gün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev, Xocalı şəhərində yeni Xocalı Soyqırımı Memorialının təməlini qoyaraq tarixi bir anın şahidi oldu. Bu hadisə yalnız bir abidənin təməlinin qoyulması deyildi; bu, 30 illik işğala, tarix boyu davam edən haqsızlığa və Azərbaycan xalqının əzmkarlığına verilən simvolik bir cavab idi.
Prezident çıxışında xüsusi vurğuladı ki, Memorialın layihəsi artıq uzun illər əvvəl hazır idi və hətta Bakıda, Xocalı soyqırımı abidəsinin yanında inşası üçün uyğun torpaq seçilmişdi. Lakin cənab Prezident İlham Əliyevin uzaqgörənliyi bu layihənin icrasını hər dəfə təxirə salırdı. Çünki dövlətimizin başçısı bilirdi ki, zaman gələcək və Azərbaycan xalqı öz doğma torpaqlarına mütləq qayıdacaq.
Cənab Prezident 2003–2020-ci illər ərzində ölkənin bütün potensialını bu məqsədə yönəltmiş, diplomatiya, iqtisadi qüvvə və hərbi hazırlıqları uğurla birləşdirərək Azərbaycanın haqq səsini dünyaya çatdırmaq üçün səylərini səfərbər etmişdi. 2020-ci ilin sentyabr-noyabr aylarında aparılan Vətən Müharibəsi, 17 il ərzində görülən hazırlıq işlərinin möhtəşəm nəticəsi oldu. Bu qələbə, sadəcə torpaqların azad edilməsi deyildi, həm də Xocalı və digər işğal olunmuş bölgələrdə ədalətin bərpası demək idi.
Azərbaycanın “Xocalıya ədalət!” çağırışı uzun illər boyunca beynəlxalq aləmdə dəstək tapmasa da, bu hərəkat nəticəsində 18 ölkə bu qanlı faciəni soyqırımı kimi tanıdı. Təəssüf ki, bu siyahıda böyük dövlətlərin adları yer almasa da, Azərbaycan dövləti və xalqı, xaricdə yaşayan soydaşlarımız, həmçinin Heydər Əliyev Fondu, davamlı səylərlə Xocalı faciəsini dünyaya tanıtdırmaq üçün çalışdılar. “Xocalıya ədalət!” kampaniyası çərçivəsində dünyanın müxtəlif ölkələrində təqdimatlar, sərgilər, kitab və məqalələr vasitəsilə faciənin həqiqətləri çatdırıldı.
Lakin illər boyu ermənilərin xaricdəki riyakar himayədarları cinayətkarların cəzasız qalması üçün çalışdılar. Buna baxmayaraq, Azərbaycan dövləti ədaləti özü bərpa etmək gücünü göstərdi. İkinci Qarabağ müharibəsi nəticəsində 30 il ərzində işğal altında olan torpaqlarımızın böyük hissəsi azad edildi və 2023-cü ilin sentyabr ayında bütün işğal altında qalan ərazilər düşməndən tamamilə təmizləndi.
Möhtərəm Prezident çıxışında bir daha vurğuladı ki, Xocalısız və Xankəndisiz Azərbaycanın qələbəsi heç zaman tam sayıla bilməzdi. Xocalı faciəsi xalqımızın qəlbində dərin yaralar açmışdı və bu şəhər azad olunmadan Azərbaycan xalqı sakitləşə bilməzdi. Nəticədə, 2023-cü ilin oktyabr ayının 15-də Prezident cənab İlham Əliyev Xocalıda Azərbaycan Bayrağını qaldırdı. Bu, erməni faşizminin və separatizminin Azərbaycan torpaqlarında bir daha baş qaldıra bilməyəcəyinə dair bütün dünyaya göndərilən açıq və tarixi mesaj oldu.
2026-cı ildə isə Xocalı sakinləri mərhələli şəkildə öz doğma torpaqlarına geri dönürlər. Qayıdış prosesi təkcə evlərinə dönmək deyil, həm də ədalətin və tarixi haqların bərpası deməkdir. Hər bir ailə, hər bir sakin öz bağını, öz torpağını yenidən əkir, öz tarixini yaşadır. Bu qayıdış həm də gələcək nəsillərə mesajdır: Azərbaycan xalqı öz torpağını qoruyacaq, haqq-ədaləti hər zaman bərpa edəcək.
Artıq Xocalı yalnız bir faciə simvolu deyil, həm də milli dirçəlişin, qələbənin və əbədi vətən sevgisinin rəmzi olaraq tarixdə öz layiqli yerini alıb. 2026-cı ildə bu şəhərdə həyat yenidən başlayır, yeni abidələr, yeni evlər və yeni ümidlərlə Xocalı bir daha Azərbaycan xalqının qürur məkanı kimi yüksəlir.
