İndi heç vaxt olmadığı qədər aydındır ki, təhlükəsizlik, sabitlik və müdafiə məsələləri hər bir ölkənin gündəliyində bir nömrəli prioritet olmalıdır

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemi "soyuq müharibə"dən sonrakı ən gərgin dövrünü yaşayır. Əvvəllər iqtisadi artım və qloballaşma əsas hədəf kimi görünsə də, bugünki reallıq göstərir ki, güclü müdafiə sistemi və daxili sabitlik olmadan iqtisadi tərəqqi mümkün deyil. XIII Qlobal Bakı Forumunda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən səsləndirilən yuxarıdakı sitat, əslində, yeni dünya nizamının "yol xəritəsi"dir. Bu məruzədə həmin fikrin üç sütunu — Təhlükəsizlik, Sabitlik və Müdafiə — geniş təhlil olunur.
Prezidentin qeyd etdiyi kimi, təhlükəsizlik artıq yalnız sərhədlərin qorunması deyil, həm də dövlətin suveren qərarlar qəbul edə bilmək qabiliyyətidir.
"Sabitlik" ifadəsi bu çıxışda həm daxili, həm də regional kontekstdə işlənir.
Cənubi Qafqazın Sabitliyi: Azərbaycanın 44 günlük müharibədən və 2023-cü ilin antiterror tədbirlərindən sonra yaratdığı yeni reallıq, regionda onilliklər boyu davam edən qeyri-sabitliyə son qoydu.İqtisadi Sabitlik: İnvestorlar üçün ən vacib amil mənfəətdən öncə təhlükəsizlikdir. Prezidentin mesajı aydındır: Əgər bir ölkədə daxili sabitlik yoxdursa, orada heç bir xarici investisiya və ya sosial rifahdan söhbət gedə bilməz.
Üçüncü Sütun: Müdafiə Potensialı və "Güclü Ordu" Strategiyası
Prezidentin çıxışındakı ən mühüm mesajlardan biri müdafiə qabiliyyətinin artırılması ilə bağlıdır : "Əgər sənin güclü ordun, müasir hərbi-sənaye kompleksin və hazırlıqlı kadr potensialın yoxdursa, beynəlxalq hüququn kağız üzərindəki normaları səni qoruya bilməyəcək." Bu yanaşma Azərbaycanın son illərdə hərbi büdcəsini artırması və Türkiyə modeli əsasında ordu quruculuğunu sürətləndirməsi ilə tam üst-üstə düşür. Müdafiə məsələlərinin prioritetləşdirilməsi aqressiv niyyət deyil, əksinə, mümkün təcavüzlərin qarşısını alan ən effektiv vasitədir. Prezident İlham Əliyev dəfələrlə qeyd edib ki, beynəlxalq hüquq mexanizmləri iflic olub. BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin icra olunmaması faktı göstərir ki, ölkələr öz təhlükəsizliklərini təmin etmək üçün öz resurslarına arxalanmalıdırlar. Sitatda vurğulanan "heç vaxt olmadığı qədər" ifadəsi məhz bu qlobal ədalətsizliyə və beynəlxalq təsisatların zəifliyinə işarədir.
Məruzənin yekunu olaraq vurğulamaq lazımdır ki, Prezidentin təqdim etdiyi bu formula — Təhlükəsizlik + Sabitlik + Müdafiə — Azərbaycanın uğur modelidir. Bu, təkcə bizim üçün deyil, hər bir müstəqil dövlət üçün yaşamaq fəlsəfəsidir. XIII Qlobal Bakı Forumundan dünyaya verilən bu mesaj, dövlətləri real təhdidləri düzgün qiymətləndirməyə və xəyali təhlükəsizlik zəmanətlərindən xilas olmağa çağırır.
Azərbaycan nümunəsi göstərir ki, bu üç amil təmin edildikdə, ölkə həm regional liderə çevrilir, həm də qlobal enerji və nəqliyyat qovşağına çevrilərək dünya iqtisadiyyatına əvəzsiz töhfələr verir.
Prezidentin bu çağırışı həm də ondan xəbər verir ki, müasir dövrdə sülh artıq sadəcə xoş niyyət deyil, güclü hərbi çəkindirmə qabiliyyəti üzərində qurulmalıdır. Dövlət başçısının qeyd etdiyi 'bir nömrəli prioritet' prinsipi, Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü bərpa etdikdən sonra belə ordu quruculuğuna ayırdığı diqqətin nə dərəcədə uzaqgörən olduğunu nümayiş etdirir. Bu yanaşma təkcə regional deyil, həm də qlobal miqyasda qeyri-sabitlik adalarına qarşı ən etibarlı qalxan rolunu oynayır. Beləliklə, təhlükəsizlik və müdafiə xərcləri bir yük deyil, ölkənin gələcək inkişafı və suverenliyi üçün qoyulan ən vacib strateji investisiyadır.
Zabrat qəsəbəsi, 192 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbin
tarix müəllimi Sofuyeva Ülviyyə