Səttar Möhbalıyev: "8 Mart Azərbaycan qadınının şərəf və ləyaqət salnaməsidir"

Qadın zəriflikdir, qadın gözəllikdir. Qadın həyatın nəfəsi, ailənin dayağı, cəmiyyətin mənəvi sütunudur. 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü təkcə təqvim bayramı deyil, Azərbaycan qadınının tarix boyu göstərdiyi şücaətin, müdrikliyin və fədakarlığın ictimai etirafıdır. Bu gün Azərbaycan qadını həm milli-mənəvi dəyərlərimizin qoruyucusu, həm də müasir dövlət quruculuğunun fəal iştirakçısı kimi çıxış edir.

Bu sözləri aia.az-a verdiyi açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Səttar Möhbalıyev deyib.

Fikirlərini davam etdirən millət vəkili bildirib ki, Azərbaycan qadını tarix boyu Vətənə sədaqəti, ailəyə bağlılığı və ictimai fəallığı ilə seçilmişdir. Xalqımızın qədim yazılı abidəsi olan Kitabi-Dədə Qorqud dastanında qadınların igidlik və mərdlik nümunələri xüsusi yer tutur. Orta əsrlərdən başlayaraq Möminə Xatun, Sara Xatun kimi dövlətçilik ənənələrində mühüm rol oynamış qadınlar siyasi müdrikliyin rəmzinə çevrilmişdir. Qədim türk dünyasının qəhrəman qadını Tomris isə tarixdə qadın sərkərdə obrazının parlaq təcəssümüdür. Bu tarixi irs müasir Azərbaycan qadınının milli kimliyinin əsas dayaqlarındandır. 1918-ci ildə yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Şərqdə ilk demokratik respublika olmaqla yanaşı, qadınlara seçib-seçilmək hüququ verən ilk müsəlman dövləti kimi tarixə düşmüşdür. Azərbaycan qadını bir çox Avropa ölkələrindən əvvəl siyasi hüquqlar əldə etmiş, ictimai-siyasi proseslərin aktiv iştirakçısına çevrilmişdir. Bu fakt qadınlarımızın yüksək intellektual və mədəni potensialının göstəricisidir. Ümummilli Lider Heydər Əliyev və dövlət qadın siyasəti isə qaın gücünün ən uca zirvəyə qaldırılmasıdır. Müstəqil Azərbaycanda qadın siyasətinin sistemli şəkildə formalaşması Ulu Öndər Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Ulu Öndər qadınlara ölkə həyatının bütün sahələrində geniş meydan verdi, onların rəhbər vəzifələrdə təmsilçiliyini təşviq etdi. 1998-ci ildə Azərbaycan qadınlarının ilk qurultayının keçirilməsi dövlət qadın siyasətinin mühüm mərhələsi oldu. Onun 6 mart 2000-ci il tarixli “Azərbaycan Respublikasında dövlət qadın siyasətinin həyata keçirilməsi haqqında” Fərmanı qadınların rəhbərlik səviyyəsində təmsil olunmasını prioritet vəzifə kimi müəyyənləşdirdi. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası kişi və qadınların hüquq və azadlıqlarının bərabərliyinə təminat verir. Ölkəmiz 1995-ci ildə Pekində keçirilmiş IV Ümumdünya Qadın Konfransında Pekin Bəyannaməsi və Fəaliyyət Platformasına qoşulmuşdur. 2006-cı ildə “Gender (kişi və qadınların) bərabərliyinin təminatları haqqında”, 2010-cu ildə isə “Məişət zorakılığının qarşısının alınması haqqında” qanunların qəbul edilməsi hüquqi bazanı daha da möhkəmləndirmişdir. Həmçinin Azərbaycan Respublikasının Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi ailə və gender siyasətinin həyata keçirilməsində əsas icraedici qurum kimi fəaliyyət göstərir.

Millət vəkili onu da bildirib ki, bu istiqamətdə cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə yeni mərhələ başlamışdır. Bu gün dövlət qadın siyasəti ölkə başçısı İlham Əliyev tərəfindən yeni meyarlarla zənginləşdirilərək uğurla davam etdirilir. Qadın hüquqlarının qorunması, iqtisadi imkanların genişləndirilməsi, məşğulluğun artırılması və rəhbər strukturlarda təmsilçiliyin yüksəldilməsi prioritet istiqamətlərdəndir. “Azərbaycan Respublikasında gender (kişi və qadınların) bərabərliyi üzrə 2026–2028-ci illər üçün Milli Fəaliyyət Planı” qadınların ictimai fəallığının artırılması, rəqəmsal savadlılığın yüksəldilməsi, əmək bazarında gender fərqlərinin azaldılması və media sahəsində gender mədəniyyətinin təşviqi kimi mühüm hədəfləri müəyyən edir. Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti, Mehriban xanım Əliyeva ölkəmizin humanitar və mədəni diplomatiyasının aparıcı simalarındandır. Onun rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondu vasitəsilə həyata keçirilən layihələr Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasına, mədəniyyətimizin dünyada təbliğinə, humanitar dəyərlərin təşviqinə xidmət edir. 2026-cı il 27 fevral tarixində yaradılmış Azərbaycan Respublikasının Rəqəmsal İnkişaf Şurasına rəhbərliyinin ona həvalə olunması qadın liderliyinin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Statistik reallıq və artan təmsilçilikdən aydın görünür ki, bu gün ölkə əhalisinin 50,2 faizini qadınlar təşkil edir. 2026-cı ilin əvvəlinə işçi qüvvəsində qadınların payı 48,4 faiz, məşğul əhali arasında isə 48,1 faizdir. Yerli özünüidarəetmə orqanlarında qadınların təmsilçiliyi 2004-cü ildə 4 faiz olduğu halda, 2025-ci ildə 39,34 faizə yüksəlmişdir. Milli Məclisdə qadın deputatların sayı çağırışdan çağırışa artaraq VII çağırışda 26 nəfərə çatmışdır. 2020-ci ildən etibarən parlamentə qadın sədr rəhbərlik edir. 2024-cü ildən etibarən həyata keçirilən “Güclü Cəmiyyətin Zərif Simaları” layihəsi regionlarda yaşayan qadın və gənc qızların liderlik və rəqəmsal bacarıqlarının inkişafına yönəlib. 2024–2025-ci illərdə keçirilən görüşlərə 3500-dən çox iştirakçı cəlb olunmuşdur. Layihənin 2026-cı ildə Xankəndi, Qazax, İsmayıllı, Lənkəran və Oğuz rayonlarında davam etdirilməsi nəzərdə tutulur.

Bu gün Azərbaycan qadını elm və təhsil, səhiyyə və mədəniyyət, iqtisadiyyat və sahibkarlıq, dövlət idarəçiliyi və ordu quruculuğu sahələrində fəal iştirak edir. O, həm müqəddəs ana adını uca tutur, həm də dövlətçiliyimizin möhkəmlənməsində, milli maraqlarımızın qorunmasında mühüm rol oynayır. 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə Azərbaycan qadınlarını təbrik edərkən, əminliklə deyə bilərik ki, onların zəhməti, zəkası və vətənpərvərliyi ölkəmizin davamlı inkişafının əsas təminatlarından biridir. Azərbaycan qadını güclü dövlətin, sağlam cəmiyyətin və parlaq gələcəyin zərif, lakin möhkəm təməlidir-deyə Səttar Möhbalıyev fikrini yekunlaşdırıb.