Sülh – regionun gələcəyi üçün mühüm addım

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində sülhün təmin edilməsi və mövcud münaqişələrin aradan qaldırılması regional və qlobal təhlükəsizliyin əsas şərtlərindən biri hesab olunur. Bu baxımdan Azərbaycan və Ermənistan arasında əldə edilmiş sülh razılaşması yalnız iki dövlət arasında münasibətlərin normallaşdırılması baxımından deyil, eyni zamanda Cənubi Qafqaz regionunda uzunmüddətli sabitliyin, təhlükəsizliyin və davamlı inkişafın təmin olunması baxımından mühüm siyasi və tarixi əhəmiyyətə malikdir.
Uzun illər davam etmiş münaqişə vəziyyəti regionda siyasi sabitliyə ciddi təhdidlər yaratmış, sosial-iqtisadi inkişaf proseslərinə mənfi təsir göstərmişdir. Qarşıdurma mühiti tərəflər arasında etimadsızlığın dərinləşməsinə, qarşılıqlı əlaqələrin zəifləməsinə və əməkdaşlıq imkanlarının məhdudlaşmasına səbəb olmuşdur. Eyni zamanda, münaqişə humanitar sahədə ağır nəticələr doğurmuş, geniş miqyasda sosial problemlərin yaranmasına və insanların həyat şəraitinin pisləşməsinə gətirib çıxarmışdır. Bu reallıqlar sülhün region üçün alternativsiz olduğunu bir daha təsdiqləyir.
Sülhə əsaslanan yanaşma region ölkələri arasında qarşılıqlı etimadın bərpasına, siyasi dialoqun dərinləşdirilməsinə və əməkdaşlıq mexanizmlərinin formalaşdırılmasına imkan yaradır. Münasibətlərin normallaşdırılması iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə, nəqliyyat və kommunikasiya xətlərinin bərpasına, regional inteqrasiya proseslərinin sürətlənməsinə xidmət edir. Bu isə öz növbəsində ümumi təhlükəsizlik mühitinin möhkəmləndirilməsinə və regionun beynəlxalq əməkdaşlıq sisteminə daha fəal inteqrasiyasına şərait yaradır.
Sülh prosesində beynəlxalq ictimaiyyətin dəstəyi, xüsusilə humanitar və mənəvi diplomatiyanın rolu mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dinlərarası dialoqun inkişafına verdikləri töhfələrə, həmçinin sivilizasiyalar arasında qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmləndirilməsi istiqamətində göstərdikləri səylərə görə Əl-Əzhərin böyük imamı, doktor Əhməd Əl-Tayyibin və Roma Papası, Zati-müqəddəsləri Leonun fəaliyyəti xüsusi qeyd olunmalıdır. Onların sülh, tolerantlıq və qarşılıqlı hörmətə dair çağırışları müxtəlif din və mədəniyyətlərin birgəyaşayışının mümkünlüyünü və vacibliyini nümayiş etdirir.
Beynəlxalq səviyyəli tədbirlər və rəsmi mərasimlər zamanı səsləndirilən müraciətlərdə Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhün əhəmiyyətinin xüsusi vurğulanması beynəlxalq ictimaiyyətin bu prosesə verdiyi siyasi və mənəvi dəstəyin bariz göstəricisidir. Bu cür dəstək sülh prosesinin davamlılığının təmin olunmasına, regionda sabit və proqnozlaşdırıla bilən təhlükəsizlik mühitinin formalaşmasına, habelə tərəflər arasında gələcək əməkdaşlıq perspektivlərinin genişlənməsinə mühüm töhfə verir.
Nəticə etibarilə qeyd etmək lazımdır ki, əldə edilmiş sülh yalnız mövcud siyasi reallıqlar baxımından deyil, həm də regionun gələcək inkişafı və xalqların rifahı baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Sülhün qorunması və möhkəmləndirilməsi Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sabitliyin təmin olunmasının, qarşılıqlı etimadın gücləndirilməsinin və davamlı əməkdaşlıq mühitinin formalaşdırılmasının əsas şərtlərindən biri olaraq qalır.

Ramana qəsəbəsi, 198 nömrəli tam orta məktəbin
coğrafiya müəllimi Şirinova Nərminə